Ra huyết âm đạo bất thường là gì? Khi nào cần đi khám?

Ra huyết âm đạo bất thường là tình trạng chảy máu không giống với chu kỳ kinh nguyệt quen thuộc của bạn, chẳng hạn ra máu giữa kỳ kinh, kinh kéo dài hơn bình thường, ra quá nhiều máu, ra máu sau quan hệ hoặc đã mãn kinh mà vẫn còn chảy máu. Về mặt chuyên môn, khi nguồn chảy máu xuất phát từ tử cung, tình trạng này thường được xếp vào nhóm abnormal uterine bleeding – AUB. Cũng cần lưu ý rằng máu “có vẻ” từ âm đạo đôi khi lại xuất phát từ âm hộ, cổ tử cung, niệu đạo hoặc đường tiêu hóa nên không nên tự kết luận nguyên nhân ở nhà.

Những biểu hiện thường gặp

Bạn nên nghĩ đến ra huyết âm đạo bất thường nếu có một trong các tình huống sau: ra máu lấm tấm giữa hai kỳ kinh, kinh kéo dài nhiều ngày hơn trước, lượng máu nhiều bất thường, thấm ướt băng/tampon rất nhanh, ra máu sau quan hệ, chu kỳ quá thưa nhưng mỗi lần lại chảy máu thất thường, hoặc sau mãn kinh vẫn còn ra máu. ACOG coi chảy máu giữa kỳ, chảy máu sau quan hệ là bất thường; còn chảy máu kinh nhiều có thể là chảy máu kéo dài hơn 7 ngày hoặc phải thay băng/tampon mỗi giờ trong nhiều giờ liên tiếp.

Nguyên nhân gây ra huyết âm đạo bất thường

Nguyên nhân của ra huyết âm đạo bất thường khá đa dạng. Trong phụ khoa hiện nay, nguyên nhân thường được nhóm theo hệ thống PALM–COEIN: nhóm cấu trúc gồm polyp, lạc nội mạc trong cơ tử cung/adenomyosis, u xơ tử cung, tăng sản hoặc ác tính; nhóm không do cấu trúc gồm rối loạn đông máu, rối loạn phóng noãn, bất thường nội mạc, do thuốc hoặc thủ thuật, và các nguyên nhân khác chưa phân loại rõ.

1) Rối loạn nội tiết, rối loạn phóng noãn

Đây là một trong những nguyên nhân thường gặp nhất, đặc biệt ở tuổi dậy thì và giai đoạn lớn tuổi hơn trong tuổi sinh sản. Khi không phóng noãn đều, nội mạc tử cung chịu tác động estrogen không đối kháng đầy đủ bởi progesterone, từ đó dễ bong tróc không đều và gây ra rong kinh, rong huyết hoặc ra máu thất thường.

2) Polyp, u xơ tử cung, bệnh lý nội mạc tử cung

Polyp cổ tử cung hoặc polyp nội mạc tử cung có thể gây ra huyết giữa kỳ hoặc sau quan hệ. U xơ tử cung, đặc biệt khi ảnh hưởng buồng tử cung, có thể làm kinh nhiều và kéo dài. Ngoài ra, tăng sản nội mạc tử cung hay ung thư cũng là nguyên nhân cần được loại trừ ở những trường hợp kéo dài, tái phát hoặc có yếu tố nguy cơ.

3) Viêm cổ tử cung, tổn thương cổ tử cung hoặc âm đạo

Không phải mọi trường hợp ra máu đều xuất phát từ tử cung. Tổn thương ở âm hộ, âm đạo, cổ tử cung, viêm cổ tử cung, chấn thương, tổn thương lành tính hoặc ác tính tại các vị trí này đều có thể gây chảy máu và khiến người bệnh tưởng là “kinh nguyệt rối loạn”.

4) Liên quan thai kỳ

Nếu đang trong độ tuổi sinh sản và có chậm kinh kèm ra huyết, luôn cần nghĩ đến khả năng liên quan thai kỳ. Đánh giá chảy máu âm đạo phải dựa vào giai đoạn sinh sản hay mang thai, vì tiếp cận ở nhóm có thai khác với nhóm không mang thai. Do đó, trễ kinh rồi ra máu không nên tự xem như “kinh đến muộn”.

5) Ra máu sau mãn kinh

Bất kỳ tình trạng ra máu nào sau mãn kinh đều là bất thường cho đến khi được thăm khám và xác định nguyên nhân. Dù nhiều trường hợp không nghiêm trọng, đây vẫn là dấu hiệu cần được kiểm tra sớm vì có thể liên quan bệnh lý nội mạc tử cung hoặc tổn thương ác tính.

Khi nào cần đi khám ngay?

Bạn nên đi khám sớm hoặc đến cơ sở y tế ngay nếu có các dấu hiệu sau: máu ra nhiều bất thường, cảm giác choáng váng, mệt lả, tim nhanh; phải thay băng liên tục trong thời gian ngắn; chảy máu kéo dài nhiều ngày; ra máu sau quan hệ lặp đi lặp lại; đã mãn kinh mà còn ra máu; hoặc chậm kinh kèm ra huyết, đau bụng. Đánh giá ban đầu trong những trường hợp ra máu nhiều cần chú ý cả tình trạng huyết động và nguy cơ thiếu máu.

Bác sĩ sẽ thăm khám và làm xét nghiệm gì?

Khai thác bệnh sử là bước rất quan trọng. Theo các hướng dẫn hiện hành, bác sĩ thường hỏi về tính chất chảy máu, các triệu chứng kèm theo như đau vùng chậu hoặc cảm giác đè nặng, ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống, thuốc đang dùng và tiền sử điều trị trước đó. Tùy trường hợp, đánh giá có thể gồm khám phụ khoa, xét nghiệm máu, xét nghiệm nội tiết khi cần, thử thai và siêu âm đầu dò âm đạo. Trong nhiều trường hợp nghi ngờ tổn thương buồng tử cung, các thăm dò sâu hơn sẽ được cân nhắc; riêng nong nạo buồng tử cung đơn thuần không còn được xem là công cụ chẩn đoán độc lập cho chảy máu kinh nhiều.

Điều trị ra sao?

Điều trị phụ thuộc nguyên nhân. Có người chỉ cần thuốc không nội tiết hoặc nội tiết, nhưng cũng có trường hợp cần thủ thuật hay phẫu thuật như nội soi buồng tử cung, bóc nhân xơ, hoặc phương pháp can thiệp khác. Với chảy máu kinh nhiều, các hướng dẫn nhấn mạnh mục tiêu điều trị không chỉ là giảm lượng máu mất mà còn phải cải thiện chất lượng cuộc sống của người bệnh.

Lời khuyên dành cho chị em

Ra huyết âm đạo bất thường không phải lúc nào cũng nguy hiểm, nhưng cũng không nên xem nhẹ. Điều quan trọng là phân biệt đâu là thay đổi chu kỳ tạm thời, đâu là dấu hiệu cần loại trừ polyp, u xơ, bệnh lý nội mạc tử cung, tổn thương cổ tử cung hay vấn đề liên quan thai kỳ. Khám sớm sẽ giúp chẩn đoán đúng nguyên nhân, điều trị đúng hướng và tránh thiếu máu hoặc bỏ sót bệnh lý quan trọng.

CTA

Nếu bạn đang bị ra huyết âm đạo bất thường, ra máu giữa kỳ kinh, ra máu sau quan hệ, rong kinh kéo dài hoặc trễ kinh kèm ra huyết, hãy đi khám phụ khoa sớm để được kiểm tra nguyên nhân và tư vấn hướng điều trị phù hợp.

ĐÔI NÉT VỀ THANH TÂM

Phòng Khám Sản Phụ Khoa Thanh Tâm
Địa chỉ: Ô182, Lô DC 45, Đ D26, KDC Việt Sing, KP 4, P An Phú, TP Thuận An, T Bình Dương.
Email: phongkham@tamthanhnt.com
Hotline: 0898 328 279
Website: tamthanhnt.com
Google map: https://share.google/1hitRYemRwx4foTYQ